Między urodą zewnętrzną, wartością naukową i walorami użytkowymi podręcznika nie ma trwałego związku. Wybór najlepszych podręczników powinny ułatwiać nauczycielom i rodzicom recenzje. Szkoły priorytetowe i gimnazja dysponują już szeroką i jakościowo zróżnicowaną gamą podręczników. Do w zdecydowanej większości przypadków wybieranych należą na pewno podręczniki z cyklu Wesoła szkoła i przyjaciele do nauczania wczesnoszkolnego czy krakowski podręcznik Świat w słowach i obrazach do nauczania języka polskiego w gimnazjum. Te, niemniej jednak i inne artykuły na pewno należałoby poddać retrospektywnej ocenie z uwzględnieniem empirycznych badań nad recepcją i efektywnością dydaktyczną. Jednakże nie to zadanie rysuje się jako najpilniejsze. Opiniowanie podręczników z każdego szczebla nauczania posiada zmierzać do ich oceny jako narzędzi uczenia się przedmiotu, co rodzi potrzebę skupiania uwagi na modelu podręcznika , a dodatkowo na badaniu zbioru jego elementów i związków między nimi z perspektywy ich kształcącej roli. Powinno się zdać sobie sprawę, że na rynku księgarskim dostać można przeróżne podręczniki do szkoły podstawowej. Sposoby postrzegania idealnego podręcznika mogą się między sobą mocno różnić. Zgody wymaga natomiast zasada całościowego spojrzenia na podręcznik, odczytania jego edukacyjnej pomysłu, uwzględniania w równym stopniu aspektów merytorycznych, dydaktycznych i edytorskich. Autorytetem naukowej oceny nie można osłaniać podręczników wartościowych merytorycznie, ale anachronicznych lub nawet nieprzemyślanych pod względem dydaktycznym (na przykład. przenoszących na teren szkolny poetykę uniwersyteckiego przewodnika). I odwrotnie – trzeba się przeciwstawiać jeśli podręczniki szkolne są chybione merytorycznie, choćby z racji walorów dydaktycznych i edytorskich cieszyły się pozytywną opinią nauczycieli i były akceptowane przez uczniów. Właściwą płaszczyzną odniesienia w ocenie podręczników dla liceum powinny być w zasadzie przyjęte dziś rozwiązania programowe. Jeśli budzą one zastrzeżenia, stanowisko w tej sprawie powinno się sprecyzować przed przystąpieniem do analizy konkretnych podręczników. Forma wydawnicza książki adresowanej do ucznia ma duże znaczenie dla jej promocji, ma możliwość niekiedy oddziaływać zwodniczo – eksponować pozycje mało wartościowe lub osłabiać szanse wykorzystywania innych, dojrzałych pod względem naukowym i dydaktycznym. Wyjątkowo jeżeli już chodzi o szkołę priorytetową bardzo interesujące są podręczniki, które w programach nauczania uwzględniają formę zabawową. Do takich należy przykładowo. wesoła szkoła
1 i przyjaciele edukacja wczesnoszkolna. klasa 2. wyprawka. część 2. box dla ucznia. Jest to nie tylko podręcznik, niemniej jednak cały kolekcja materiałów edukacyjnych, łącznie z materiałami do lekcji czy sprawdzianami. Uczniowie wyszukają tu takie pomocy jak co najmniej wycinanki układanki liczmany.